δὴ τότε τούς γ᾽ ἀπάνευθεν Ὀλύμπιοι εἰσορόωντες,

  οἱ μὲν θυμὸν ἔτερπον ἀτειρέϊ Πηλείωνι,

  οἱ δ᾽ ἄπα Τιθωνοῖο καὶ Ἠοῦς υἱέϊ δίῳ.

  495 ὑψόθι δ᾽ οὐρανὸς εὐρὺς ἐπέβραχεν: ἀμφὶ δὲ πόντος

  ἴαχε: κυανέη δὲ πέπιξ ἐλελίζετο γαῖα

  ἀμφοτέρων ὑπὸ ποσσί: περιτρομέοντο δὲ πᾶσαι

  ἀμφὶ Θέτιν Νηρῆος ὑπερθύμοιο θύγατρες

  ὀβρίμου ἀμφ᾽ Ἀχιλῆος ἰδ᾽ ἄσπετα δειμαίνοντο:

  500 δείδιε δ᾽ Ἠριγένεια φίλῳ περὶ παιδὶ καὶ αὐτὴ

  ἵπποις ἐμβεβαυῖα δι᾽ αἰθέρος: αἱ δέ οἱ ἄγχι

  Ἠελίοιο θύγατρες ἐθάμβεον ἑστηυῖαι

  θεσπεσιον περὶ κύκλον, ὃν ἠελίῳ ἀκάμαντι

  Ζεὺς πόρεν εἰς ἐνιαυτὸν ἐῢν δρόμον, ᾦ περὶ πάντα

  505 ζώει τε φθινύθει τε περιπλομένοιο κατ᾽ ἦμαρ

  νωλεμέως αἰῶνος ἑλισσομένων ἐνιαυτῶν.

  καί νύ κε δὴ μακάρεσσιν ἀμείλιχος ἔμπεσε δῆρις,

  εἰ μὴ ὑπ᾽ ἐννεσίῃσι Διὸς μεγαλοβρεμέταο

  δοιαὶ ἄρ᾽ ἀμφοτέροισι θοῶς ἑκάτερθε παρέσταν

  510 κῆρες, ἐρεμναίη μὲν ἔβη ποτὶ Μέμνονος ἦτορ,

  φαιδρὴ δ᾽ ἀμφ᾽ Ἀχιλῆα δαΐφρονα: τοὶ δ᾽ ἐσιδόντες

  ἀθάνατοι μέγ᾽ ἄϋσαν, ἄφαρ δ᾽ ἕλε τοὺς μὲν ἀνίη

  λευγαλέη, τοὺς δ᾽ ἠῢ καὶ ἀγλαὸν ἔλλαβε χάρμα.

  ἥρωες δ᾽ ἐμάχοντο καθ᾽ αἱματόεντα κυδοιμὸν

  515 ἔμπεδον, οὐδέ τι Κῆρας ἐποιχομένας ἐνόησαν

  θυμὸν καὶ μέγα κάρτος ἐπ᾽ ἀλλήλοισι φέροντες:

  θαίης κε στονόεντα κατὰ μόθον ἤματι κείνῳ

  μάρνασθ᾽ ἠὲ Γίγαντας ἀτειρέας ἠὲ κραταιοὺς

  Τιτῆνας: σθεναρὴ γὰρ ἐπί σφισι δῆρις ὀρώρει,

  520 ἠμὲν ὅτε ξιφέεσσι συνέδραμον, ἠδ᾽ ὅτε λᾶας

  βάλλον ἐπεσσύμενοι περιμήκεας: οὐδέ τις αὐτῶν

  χάζετο βαλλομένων, οὐδ᾽ ἔτρεσαν, ἀλλ᾽ ἅτε πρῶνες

  ἕστασαν ἀδμῆτες καταείμενοι ἄσπετον ἀλκήν:

  ἄμφω γὰρ μεγάλοιο Διὸς γένος εὐχετόωντο:

  525 τοὔνεκ᾽ ἄρα σφίσι δῆριν ἴσην ἐτάνυσσεν Ἐνυὼ

  πολλὸν έπειδομένοισιν ἐπὶ χρόνον ἐν δαῒ κείνῃ,

  αὐτοῖς ἠδ᾽ ἑτάροισιν ἀταρβέσιν, οἳ μετ᾽ ἀνάκτων

  νωλεμέως πονέοντο μεμαότες, ἄχρι καμόντων

  αἰχμαὶ ἀνεγνάμφθησαν ἐν ἀσπίσιν: οὐδέ τις ἦεν

  530 θεινομένων ἑκάτερθεν ἀνούτατος, ἀλλ᾽ ἄρα πάντων

  ἐκ μελέων εἰς οὖδας ἀπέρρεεν αἶμα καὶ ἱδρὼς

  αἰὲν ἐρειδομένων, κεκάλυπτο δὲ γαῖα νέκυσσιν

  οὐρανὸνς ὡς νεξέεσσιν ἐς αἰγοκερῆα κιόντος

  ἠελίου, ὅτε πόντον ὑποτρομέει μέγα ναύτης.

  535 τοὺς δ᾽ ἵπποι χρεμέθοντες ἐπεσσυμένοις ἅμα λαοῖς

  τεθνεότας στείβεσκον, ἅτ᾽ ἄσπετα φύλλα κατ᾽ ἄλσος

  χείματος ἀρχομένου μετὰ τηλεθόωσαν ὀπώρην.

  οἱ δέ που ἐν νεκύεσσι καὶ αἵματι δηριόωντο

  υἱῆες μακάρων ἐρικυδέες, οὐδ᾽ ἀπέληγον

  540 ἀλλήλοις κοτέοντες: ἔρις δ᾽ ἴθυνε τάλαντα

  ὑσμίνης ἀλεγεινά, τὰ δ᾽ οὐκ ἔτι ἶσα πέλοντο:

  ἀλλ᾽ ἄρα Μέμνονα δῖον ὑπὸ στέρνοιο θέμεθλα

  Πηλείδης οὔτησε: τὸ δ᾽ ἀντικρὺ μέλαν ἆορ

  ἐξέθορεν: τοῦ δ᾽ αἶψα λύθη πολύηρατος αἰών:

  545 κάππεσε δ᾽ ἐς μέλαν αἷμα, βράχεν δέ οἱ ἄσπετα τεύχη:

  γαῖα δ᾽ ὑπες μαράγησε, καὶ ἀμφεφόβηθεν ἑταῖροι:

  τὸν δ᾽ ἄρα Μυρμιδόνες μὲν ἐσύλεον: ἀμφὶ δὲ Τρῶες

  φεῦγον: ὁ δ᾽ αἶψα δίωκε μένος μέγα λαίλαπι ἶσος.

  Ἠὼς δ᾽ ἐστονάχησε καλυψα μένη νεφέεσσιν:

  550 ἠχλύνθη δ᾽ ἄρα γαῖα. θοοὶ δ᾽ ἅμα πάντες ἀῆται

  μητρὸς ἐφημοσύνῃσι νίῃ φορέοντο κελεύθῳ

  ἐς πεδίον Πριάμοιο καὶ ἀμφεχέοντο θανόντι,

  ἦκα δ᾽ ἀνηρείψαντο θοῶς Ἠώιον υἷα,

  καί ἑ φέρον πολιοῖο δι᾽ ἠέρος: ἄχνυτο δέ σφι

  555 θυμὸς ἀδελφειοῖο δεδουπότος: ἀμφὶ δ᾽ ἄρ᾽ αἰθὴρ

  ἔστενε. τοῦ δ᾽ ἐπὶ γαῖαν ὅσαι πέσον αἱματόεσσαι

  ἐκ μελέων ῥαθάμιγγες, ἐν ἀνθρώποισι τέτυκται

  σῆμα καὶ ἐσσομένοις: τὰς γὰρ θεοὶ ἄλλοθεν ἄλλην

  εἰς ἓν ἀγειράμενοι ποταμὸν θέσαν ἠχήεντα,

  560 τόν ῥά τε Παφλαγόνειον ἐπιχθόνιοι καλέουσι

  πάντες, ὅσοι ναίουσι μακρῆς ὑπὸ δειράσιν Ἴδης:

  ὅς τε καὶ αἱματόεις τραφερὴν ἐπινίσσεται αἶαν,

  ὁππότε Μέμνονος ἦμαρ ἔῃ λυγρόν, ᾧ ἔνι κεῖος

  κάτθανε: λευγαλέη δὲ καὶ ἄσχετος ἔσσυται ὀδμὴ

  565 ἐξ ὕδατος: φαίης κεν ἔθ᾽ ἕλκεος οὐλομένοιο

  πυθομένους ἰχῶρας ἀποπνείειν ἀλεγεινόν.

  ἀλλὰ τὸ μὲν βουλῇσι θεῶν γένεθ᾽. οἱ δ᾽ ἐπέτοντο

  Ἠοῦς ὄβριμον υἷα θοοὶ φορέοντες ἀῆται

  τυτθὸν ὑπέρ γαίης δνοφερῇ κεκαλυμμένον ὄρφνῃ:

  570 οὐδὲ μὲν Αἰθιοπῆες ἀποκταμένοιο ἄνακτος

  νόσφιν ἀπεπλάγχθησαν, ἐπεὶ θεὸς αἶψα καὶ αὐτοὺς

  ἦγε λιλαιομένοισι βαλὼν τάχος, οἶον ἔμελλον

  οὐ μετὰ δηρὸν ἔχοντες ἐπηέριοι φορέεσθαι:

  τοὔνεχ᾽ ἕποντ᾽ ἀνέμοισιν ὀδυρόμενοι βασιλῆα.

  575 ὡς δ᾽ ὅταν ἀγρευτῆρος ἐνὶ ξυλόχοισι δαμέντος

  ἢ συὸς ἠὲ λέοντος ὑπὸ βλοσυρῇσι γένυσσι

  σῶμ᾽ ἀναειρόμενοι μογεροὶ φορέουσιν ἑταῖροι

  ἀχνύμενοι, μετὰ δέ σφι κύνες ποθέοντες ἄνακτα

  κνυζηθμῷ ἐφέπονται ἀνιηρῆς ἕνεκ᾽ ἄγρης:

  580 ὣς οἵ γε προλιπόντες ἀνηλέα δηιοτῆτα

  λαιψηροῖς ἐφέποντο μέγα στενάχοντες ἀήταις

  ἀχλύϊ θεσπεσίῃ κεκαλυμμένοι, ἀμφὶ δὲ Τρῶες

  καὶ Δαναοὶ θάμβησαν ἅμα σφετέρῳ βασιλῆι

  πάντας ἀϊστωθέντας, ἀπειρεσίῃ δ᾽ ἀνὰ θυμὸν

  585 ἀμφασίῃ βεβόληντο. νέκυν δ᾽ ἀκάμαντες ἀῆται

  Μέμνονος ἀγχεμάχοιο θέσαν βαρέα στενάχουτες

  πὰρ ποταμοῖο ῥέεθρα βαθυρρόου Αἰσήποιο,

  ᾗχί τε Νυμσάων καλλιπλοκάμων πέλει ἄλσος

  καλόν, ὃ δὴ μετόπισθε μακρὸν περὶ σῆμα βάλοντο

  590 Αἰσηποῖο θύγατρες ἄδην πεπυκασμένον ὕλῃ

  παντοίῃ: καὶ πολλὰ θεαὶ περικωκύσαντο,

  υἱέα κυδαίνουσαι ἐϋθρόνου Ἠριγενείης.

  δύσετο δ᾽ ἠελίοιο φάος: κατὰ δ᾽ ἤλυθεν Ἠὼς

  οὐρανόθεν κλαίουσα φίλον τέκος, ἀμφὶ δ᾽ ἄρ᾽ αὐτῇ

  595 κοῦραι ἐϋπλόκαμοι δυοκαίδεκα, τῇσι μέμηλεν

  αἰὲν ἑλισσομένου Ὑπερίονος αἰπά κέλευθα

  νύξ τε καὶ ἠριγένεια καὶ ἐκ Διὸς ὁππόσα βουλῆς

  γίνεται, οὗ περὶ δῶμα καὶ ἀρρήκτους πυλεῶνας

  στρωφῶντ᾽ ἔνθα καὶ ἔνθα πέριξ λυκάβαντα φέρουσαι

  600 καρποῖσι βρίθοντα κυλινδομένου περὶ κύκλου

  χειμῶνος κρυεροῖο καὶ εἴαρος ἀνθεμόεντος

  ἠδὲ θέρευς ἐρατοῖο πολυσταφύλοιό τ᾽ ὀπώρης.

  αἱ τότε δὴ κατέβησαν ἀπ᾽ αἰθέρος ἠλιβάτοιο

  ἄσπετ᾽ ὀδυρόμεναι περὶ Μέμνονα σὺν δ᾽ ἄρα τῇσι

  605 Πληιάδες μύροντο: περίαχε δ᾽ οὔρεα μακρὰ

  καὶ ῥόος Αἰσήποιο: γόος δ᾽ ἄλλητος ὀρώρει.

  ἡ δ᾽ ἄρ᾽ ἐνὶ μέσσῃσιν ἐῷ περὶ παιδὶ χυθεῖσα

  μακρὸν ἀνεστονάχνησε πολύστονος Ἠριγένεια:

  ‘ὤλεό μοι, φίλε τέκνον, ἐῇ δ᾽ ἄρα μητέρι πένθος

  610 ἀργαλέον περίθηκας: ἐγὼ δ᾽ οὐ σεῖο δαμέντος

  τλήσομαι ἀθανάτοισιν ἐπουρανίοισι φαείνειν,

  ἀλλὰ καταχθονίων ἐσλύσομαι αἰνὰ βέρεθρα,

  ψυχὴ ὅπου σέο νόσφιν ἀποφθιμένοιο ποτᾶται,

  γαῖαν ἀμαυρώσουσα καὶ οὐρανὸν ἠδὲ θάλασσαν

  πάντ᾽ ἐπικιδναμένου χάεος καὶ ἀεικέος ὄρφνης,

  615 ὄφρα τι καὶ Κρονίδαο πρεὶ φρένας ἄλγος ἵκηται:

  οὐ γὰρ ἀτιμοτέρη Νηρηίδος ἐκ Διὸς αὐτοῦ

  πάντ᾽ ἐπιδερκομένη, πάντ᾽ ἐς τέλος ἄχρις ἄγουσα:

  μαψιδίως γὰρ ἐμὸν φάος οὐ νῦν ὠπίσατο Ζεύς.

  τοὔνεχ᾽ ὑπὸ ζόφον εἶμι: Θέτιν δ᾽ ἐς Ὄλυμπον ἀγέσθω

  620 ἐξ ἁλός, ὄφρα θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισι φαείνῃ:

  αὐτὰρ ἐμοὶ στονόεσσα μετ᾽ οὐρανὸν εὔαδεν ὄρφνη,

  μὴ δὴ σεῖο φονῆι φάος περὶ σῶμα βάλοιμι.’

  ὣς φαμένης ῥέε δάκρυ κατ᾽ ἀμβροσίοιο προσώπου

  ἀενάῳ ποταμῷ ἐναλίγκιον: ἀμφὶ δὲ νεκρῷ

  625 δεύετο γαῖα μέλαινα: συνάχνυτο δ᾽ ἀμβροσίη Νὺξ

  παιδὶ φίλῃ, καὶ πάντα κατέκρυφεν οὐρανὸς ἄστρα

  ἀχλύϊ καὶ νεφέεσσι φέρων χάριν Ἠριγενείῃ.

  Τρῶες δ᾽ ἄστεος ἔνδον ἔσαν περὶ Μέμνονι θυμὸν

  ἀχνύμενοι: πόθεον γὰρ ὁμῶς ἑτάροισιν ἄνακτα.

  630 οὐδὲ μὲν Ἀργεῖοι μέγ᾽ ἐγήθεον, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ

  ἐν πεδίῳ κταμένοισι παρ᾽ ἀνδράσιν αὖλιν ἔχοντες

  ἄμφω ἐϋμμελίην μὲν Ἀχιλλέα κυδαίνεσκον,

  Ἀντίλοχον δ᾽ ἄρα κλαῖον: ἔχον δ᾽ ἅμα χάρματι πένθος.

  παννυχίη δ᾽ ἀλεγεινὸν ἀνεστονάχιζε γοῶσα

  635 Ἠώς: ἀμφὶ δέ οἱ κέχυτο ζόφος: οὐδέ τι θυμῷ

  ἀντολίης ἀλέγιζε, μέγαν δ᾽ ἤχθηρεν Ὄλυμπον.

  ἄγχι δέ οἱ μάλα πολλὰ ποδώκεες ἔστενον ἵπποι

  γαῖαν ἐπιστείβοντες ἀηθέα, καὶ βασίλειαν

  ἀχνυμένην ὁρόωντες, ἐελδόμενοι μέγα νόστου.

  640 Ζεὺς δ᾽ ἄμοτον βρόντησε χολούμενος, ἀμφὶ δὲ γαῖα

  κινήθη περὶ πᾶσα: τρόμος δ᾽ ἕλεν ἄμβροτον Ἠῶ.

  τὸν δ᾽ ἄρα καρπαλίμως μελανόχροες Αἰθιοπῆες

  θάψαν ὀδυρόμενοι: τοὺς δ᾽ Ἠριγένεια βοῶπις

  πόλλ᾽ ὀλοφυρομένους κρατεροῦ περὶ σήματι παιδὸς

  645 οἰωνοὺς ποίησε καὶ ἠέρι δῶκε φέρεσθαι,

  τοὺς καὶ νῦν καλέουσι βροτῶν ἀπερείσια φῦλα

  Μέμνονας: οἵ ῥ᾽ ἐπὶ τύμβον ἔτι σφετέρου βασιλῆος

  ἐσσύμενοι γοόωσι κόνιν καθύπερθε χέοντες

  σήματος: ἀλλήλοις δὲ περικλονέουσι κυδοιμὸν

  650 Μέμνονι ἦρα φέροντες: ὁ δ᾽ εἰν Ἀΐδαο δόμοισιν

  ἠέ που ἐν μακάρεσσι κατ᾽ Ἠλύσιον πέδον αἴης

  καγχαλάᾳ: καὶ θυμὸν ἰαίνεται ἄμβροτος Ἠὼς

  δερκομένη: τοῖσιν δὲ πέλει πόνος ἄχρι καμόντες

  εἷς ἕνα δῃώσωνται ἀνὰ κλόνον, ἠὲ καὶ ἄμφω

  655 πότμον ἀναπλήσωσι πονεύμενοι ἀμφὶς ἄνακτα.

  καὶ τὰ μὲν ἐννεσίῃσι φαεσφόρου Ἠριγενείης

  οἰωνοὶ τελέουσι θοοί: τότε δ᾽ ἄμβροτος Ἠὼς

  οὐρανὸν εἰσανόρουσεν ὁμῶς πολυαλδέσιν Ὥραις,

  αἵ ῥά μιν οὐκ ἐθέλουσαν ἀνήγαγον ἐς Διὸς οὖδας

  660 παρφάμεναι μύθοισιν, ὅσοις βαρὺ πένθος ὑπείκει,

  καίπερ ἔτ᾽ ἀχνυμένην. ἡ δ᾽ οὐ λάθεθ᾽ οἶο δρόμοιο:

  δείδιε γὰρ δὴ Ζηνὸς ἄδην ἄλληκτον ἐνιπήν,

  ἐξ οὗ πάντα πέλονται, ὅσ᾽ ὠκεανοῖο ῥέεθρα

  ἐντὸς ἔχει καὶ γαῖα καὶ αἰθομένων ἕδος ἄστρων.

  665 τῆς ἄρα Πληιάδες πρότεραι ἴσαν: ἡ δὲ καὶ αὐτὴ

  αἰθερίας ὤιξε πύλας, ἐκέδασσε δ ἄρ᾽ αἴγλην.

  BOOK III.

  αὐτὰρ ἐπεὶ φάος ἦλθεν ἐϋθρόνου Ἠριγενείης,

  δὴ τότ᾽ ἄρ᾽ Ἀντιλόχοιο νέκυν ποτὶ νῆας ἔνεικαν

  αἰχμηταὶ Πύλιοι μεγάλα στενάχοντες ἄνακτα

  καί μιν ταρχύσαντο παρ᾽ ᾐόσιν Ἑλλησπόντου

  5 πολλὰ μάλ᾽ ἀχνύμενοι: περὶ δ᾽ ἔστενον ὄβριμοι υἷες

  Ἀργείων: πάντας γὰρ ἀμείλιχον ἄμφεχε πένθος

  Νέστορι ἦρα φέροντας: ὁ δ᾽ οὐ μέγα δάμνατο θυμῷ:

  ἀνδρὸς γὰρ πινυτοῖο περὶ φρεσὶ τλήμεναι ἄλγος

  θαρσαλέως καὶ μή τι κατηφιόωντ᾽ ἀκάχησθαι.

  10 Πηλείδης δ᾽ ἑτάροιο χολούμενος Ἀντιλόχοιο

  σμερδνὸν ἐπὶ Τρώεσσι κορύσσετο: τοὶ δέ καὶ αὐτοὶ

  καίπερ ὑποτρομέοντες ἐϋμμελίην Ἀχιλῆα

  τείχεος ἐξεχέοντο μεμαότες, οὕνεκ᾽ ἄρα σφι

  κῆρες ἐνὶ στέρνοισι θράσος βάλον: ἦ γὰρ ἔμελλον

  15 πολλοὶ ἀνοστήτοιο κατελθέμεν Ἀϊδονῆος

  χερσὶν ὕπ᾽ Αἰακίδαο δαΐφρονος, ὅς ῥα καὶ αὐτὸς

  φθεῖσθαι ὁμῶς ἤμελλε παρὰ Πριάμοιο πόληι.